Drenthe heeft met veel doorzettingsvermogen zijn eigen zelfstandigheid weten te behouden. Eeuwenlang bleef het een afgelegen gebied, omdat de toegang werd belemmerd door ontoegankelijke veenmoerassen. Rond 1100 werd het door de Duitse keizer toegewezen aan de bisschop van Utrecht die er tot 1536 de grafelijke macht heeft uitgeoefend. Maar de bisschop werd door de Drenten, die niet gevoelig waren voor rangverschillen, als een ‘heerser in den vreemde’ beschouwd.
In 1227 leidde het streven van de bisschoppen om de Drenten teknechten tot een botsing. Rudolf, kasteelheer van Coevorden, kwam in opstand tegen de bisschop van Utrecht en veroverde de stad Groningen. Bisschop Otto van Lippe riep zijn vazallen en bondgenoten op en rustte een expeditie uit naar Coevorden. Rudolf zou in een gewone veldslag geen schijn van kans hebben gehad, maar het lukte hem om het leger van de bisschop de veenmoerassen bij Ane in te lokken. De paarden van de ridders kwamen vast te zitten en de geharnaste ridders zelf waren al helemaal hulpeloos in de modder. Het grootste deel van de ridders uit het leger van de bisschop werd gedood. Onder hen de bisschop zelf en zijn broers, de bisschoppen van Bremen en Munster.
Rudolf wist zich na deze overwinning nog een paar jaar te handhaven maar was in 1230 genoodzaakt om te onderhandelen over zijn overgave. Hem werd een vrijgeleide beloofd, maar hij werd op de afgesproken plaats (het kasteel van Hardenberg) gevangen genomen, gemarteld en vermoord. De Slag bij Ane wordt gezien als een eerste Drentse vrijheidsstrijd.
Roelof van Munster zette deze strijd in de zestiende eeuw door. Hij streefde naar een onafhankelijk Drenthe en bracht een drost ten val, bekleedde later zelf dit ambt, trotseerde niet zelden de bisschop van Utrecht (meestal over belastingen) en bleef - nadat hij in Drenthe het hoofd had moeten buigen - aan de zijde van Karel van Gelre nog jarenlang de bisschop bevechten, vooral rond de stad Groningen. Toen hij in Meppel het slot De Kinkhorst liet bouwen om een eventueel uit het zuiden aanrukkende vijand gemakkelijk de doortocht te kunnen beletten, concludeerde men - niet onlogisch - dat hij hiervoor het belastinggeld gebruikte dat hij aan de bisschop had moeten afdragen.
De Kinckhorst als huis en hofstede komen we in geschriften voor het eerst tegen in 1438. De naam verwijst naar alle waarschijnlijkheid naar een verhoging in het landschap. In 1509 kocht Roelof van Munster het huis en bouwde het uit tot een sterk kasteel. Naar verluidt zou het kasteel vijf verdiepingen hoog geweest zijn, daar “so veel Fenster in weren als dage 't Jaer sint”. In 1512 werd het kasteel door Roelofs vijanden afgebroken, maar de hertog van Gelre liet het kasteel na 1522 herbouwen en uitbreiden. In 1536 viel het in handen van Georg Schenk van Toutenberg, de stadhouder van Friesland en Groningen, waarna het grotendeels gesloopt werd. Later in de zestiende werd het weer opgericht, maar nadat het kasteel door Spaanse troepen in 1580 werd ingenomen was het einde van het roemruchte kasteel een feit.
De geschiedenis van Roelof en zijn kasteel, kwamen in 1938 prominent in beeld. Tijdens de viering van het veertigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina werd in Meppel namelijk het openluchtspel De Kinkhorst opgevoerd. Het was geschreven door Jan Poortman (1897-1984), bijgestaan door H.F. Galjaard, schrijver van revues en operettes. Poortman wilde met het stuk duidelijk maken dat de vrijheid een kostbaar goed is, waarvoor vele Oranjes gestreden hadden. Dat hadden ze gemeen met de Drenten van weleer, waardoor ook Meppel anno 1938 alle reden had het huis van Oranje dankbaar te zijn.
De regie was in handen van H.A. Benes, een bedreven regisseur met een lange staat van dienst bij noordelijke rederijkerskamers. Benes paste de tekst van Poortman en Galjaard, die enige moeilijk uit te spreken passages bevatte, enigszins aan. Het openluchtspel was ingepast in een uitgebreid programma, opgesteld door het Meppeler Nationaal Feestcomité onder voorzitterschap van burgemeester D. baron Mackay.
Plusminus honderdvijftig Meppelers zouden meespelen in het stuk. Van de ongeveer vijfentwintig personen die als ruiter zouden optreden, moesten de meesten nog leren paardrijden. Zij kregen onderricht van leden van de Meppeler Rijvereniging. Op het toenmalige sportterrein De Bult werd door architect Boot een historisch verantwoorde replica van een burcht gebouwd, compleet met slotbrug en slotgracht.
De kostuums werden bij Boomsma in Groningen gemaakt. Voor sommige hoofdrolspelers werden ze speciaal ontworpen. De hoofdrollen werden gespeeld door D. Elzinga (Roelof van Munster) en mevrouw Reinders-Bos (Bouwina). Het spel werd op 6 september 1938 om half drie 's middags voor het eerst opgevoerd; diezelfde dag was er een avondvoorstelling.
In de kranten die Meppel rijk was werd De Kinkhorst buitengewoon goed ontvangen. Ondanks lichte regen en een straffe wind tijdens de première, werd de voorstelling een succes genoemd. De opkomst van het publiek was “flink” geweest. De acteerprestaties van de hoofdrolspelers, vrijwel allemaal dilettanten, werden geroemd. Niet voor niets waren aan de première zo'n zestig repetities voorafgegaan.
Het Meppeler Nieuwsblad schreef dan ook: “Het geheel was een uitvoering, waarvan een groote bekoring uitging, een bekoring, waardoor De Kinkhorst nog lang in herinnering zal blijven voortleven.”
Ook na 6 september werd het spel twee keer per dag opgevoerd. Daags na de première spoorde de MC haar lezers als volgt aan: “Zij, die de middagvoorstelling niet hebben bijgewoond, verzuimen vooral niet de voorstelling van hedenavond mee te maken. Zelden toch zal men de gelegenheid krijgen, een oorspronkelijk spel van groot formaat als dit te kunnen bewonderen.”
Die kans komt er in 2009 als in het kader van de herdenking van 500 jaar Kasteel De Kinckhorst o.a. een musical zal worden opgevoerd. De musical de Kinckhorst heeft als uitgangspunt het manuscript van Jan Poortman en zal getoonzet worden in een flitsend stuk. Historie komt tot leven in 2009. Tekst, toneel en muziek zal de luisteraar meenemen naar de vrijheidsstrijd der Drenten.
De Herdenking van Kasteel De Kinckhorst is een initiatief van de Stichting Herdenking Kasteel De Kinckhorst.